Ερμηνευτικές σημειώσεις για το κήρυγμα και τη διδασκαλία · Παύλος Ναντίμ Ταράζι

Α΄ Κυριακή του Λουκά

Λουκ. 5:1–11

Πρωτότυπο κείμενο

¹ ΕΓΕΝΕΤΟ δὲ ἐν τῷ τὸν ὄχλον ἐπικεῖσθαι αὐτῷ τοῦ ἀκούειν τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ καὶ αὐτὸς ἦν ἑστὼς παρὰ τὴν λίμνην Γεννησαρέτ, ² καὶ εἶδε δύο πλοῖα ἑστῶτα παρὰ τὴν λίμνην· οἱ δὲ ἁλιεῖς ἀποβάντες ἀπ᾿ αὐτῶν ἀπέπλυναν τὰ δίκτυα. ³ ἐμβὰς δὲ εἰς ἓν τῶν πλοίων, ὃ ἦν τοῦ Σίμωνος, ἠρώτησεν αὐτὸν ἀπὸ τῆς γῆς ἐπαναγαγεῖν ὀλίγον· καὶ καθίσας ἐδίδασκεν ἐκ τοῦ πλοίου τοὺς ὄχλους. ⁴ ὡς δὲ ἐπαύσατο λαλῶν, εἶπε πρὸς τὸν Σίμωνα· ἐπανάγαγε εἰς τὸ βάθος καὶ χαλάσατε τὰ δίκτυα ὑμῶν εἰς ἄγραν. ⁵ καὶ ἀποκριθεὶς ὁ Σίμων εἶπεν αὐτῷ· ἐπιστάτα, δι᾿ ὅλης τῆς νυκτὸς κοπιάσαντες οὐδὲν ἐλάβομεν· ἐπὶ δὲ τῷ ρήματί σου χαλάσω τὸ δίκτυον. ⁶ καὶ τοῦτο ποιήσαντες συνέκλεισαν πλῆθος ἰχθύων πολύ· διερρήγνυτο δὲ τὸ δίκτυον αὐτῶν. ⁷ καὶ κατένευσαν τοῖς μετόχοις τοῖς ἐν τῷ ἑτέρῳ πλοίῳ τοῦ ἐλθόντας συλλαβέσθαι αὐτοῖς· καὶ ἦλθον καὶ ἔπλησαν ἀμφότερα τὰ πλοῖα, ὥστε βυθίζεσθαι αὐτά. ⁸ ἰδὼν δὲ Σίμων Πέτρος προσέπεσε τοῖς γόνασιν Ἰησοῦ λέγων· ἔξελθε ἀπ᾿ ἐμοῦ, ὅτι ἀνὴρ ἁμαρτωλός εἰμι, Κύριε· ⁹ θάμβος γὰρ περιέσχεν αὐτὸν καὶ πάντας τοὺς σὺν αὐτῷ ἐπὶ τῇ ἄγρᾳ τῶν ἰχθύων ᾗ συνέλαβον, ¹⁰ ὁμοίως δὲ καὶ Ἰάκωβον καὶ Ἰωάννην, υἱοὺς Ζεβεδαίου, οἳ ἦσαν κοινωνοὶ τῷ Σίμωνι. καὶ εἶπε πρὸς τὸν Σίμωνα ὁ Ἰησοῦς· μὴ φοβοῦ· ἀπὸ τοῦ νῦν ἀνθρώπους ἔσῃ ζωγρῶν. ¹¹ καὶ καταγαγόντες τὰ πλοῖα ἐπὶ τὴν γῆν ἀφέντες ἅπαντα ἠκολούθησαν αὐτῷ.

Νεοελληνική απόδοση (Βάμβας)

¹Ενώ δε ο όχλος συνέθλιβεν αυτόν διά να ακούη τον λόγον του Θεού, αυτός ίστατο πλησίον της λίμνης Γεννησαρέτ,

²και είδε δύο πλοία ιστάμενα παρά την λίμνην οι δε αλιείς αποβάντες απ' αυτών εξέπλυναν τα δίκτυα.

³Εμβάς δε εις εν των πλοίων, το οποίον ήτο του Σίμωνος, παρεκάλεσεν αυτόν να απομακρύνη αυτό ολίγον από της γης, και καθήσας εδίδασκεν εκ του πλοίου τους όχλους.

⁴Καθώς δε έπαυσε λαλών, είπε προς τον Σίμωνα· Επανάγαγε το πλοίον εις τα βαθέα και ρίψατε τα δίκτυα υμών διά να οψαρεύσητε.

⁵Και αποκριθείς ο Σίμων, είπε προς αυτόν· Διδάσκαλε, δι' όλης της νυκτός κοπιάσαντες δεν επιάσαμεν ουδέν· αλλ' όμως επί τω λόγω σου θέλω ρίψει το δίκτυον.

⁶Και αφού έκαμον τούτο, συνέκλεισαν πλήθος πολύ ιχθύων και διεσχίζετο το δίκτυον αυτών.

⁷Και έκαμον νεύμα εις τους συντρόφους τους εν τω άλλω πλοίω, διά να έλθωσι να βοηθήσωσιν αυτούς· και ήλθον και εγέμισαν αμφότερα τα πλοία, ώστε εβυθίζοντο.

⁸Ιδών δε ο Σίμων Πέτρος, προσέπεσε προς τα γόνατα του Ιησού, λέγων· Έξελθε απ' εμού, διότι είμαι άνθρωπος αμαρτωλός, Κύριε.

⁹Επειδή έκπληξις κατέλαβεν αυτόν και πάντας τους μετ' αυτού διά την άγραν των ιχθύων, την οποίαν συνέλαβον,

¹⁰ομοίως δε και τον Ιάκωβον και Ιωάννην, τους υιούς του Ζεβεδαίου, οίτινες ήσαν σύντροφοι του Σίμωνος. Και είπε προς τον Σίμωνα ο Ιησούς· Μη φοβού· από του νυν ανθρώπους θέλεις αγρεύει.

¹¹Και αφού έφεραν τα πλοία επί την γην, αφήσαντες άπαντα ηκολούθησαν αυτόν.

Ευρύτερη νοηματική ενότητα

Το σημερινό ανάγνωσμα είναι μια αυτοτελής νοηματική ενότητα. Εκείνο που έχει ενδιαφέρον εδώ είναι πού τοποθετεί ο Λουκάς την κλήση των μαθητών, σε αντίθεση με τα άλλα τρία ευαγγέλια. Εδώ ο Ιησούς έχει ήδη κάνει τρία θαύματα ως προοίμιο της κλήσης του προς τον Πέτρο και τους άλλους. Ο Πέτρος, έχοντας δει αυτά τα θαύματα και τη δύναμη του Χριστού και του λόγου του, είναι υποχρεωμένος να τον εισακούσει, αν και λέει: «δι’ ὅλης τῆς νυκτὸς κοπιάσαντες οὐδὲν ἐλάβομεν». Αυτή η δύναμη είναι που τελικά ελέγχει τον Πέτρο και τον οδηγεί στην ομολογία της αμαρτωλότητάς του. Εκείνο που έχει τη μεγαλύτερη σημασία είναι ότι ο Πέτρος αποστέλλεται ως απόστολος μέσα στην αδυναμία και την αμαρτία του, κάτι που ασφαλώς αντανακλά και την εμπειρία του Παύλου.

Σημειώσεις

Το ανάγνωσμα αυτό είναι μία από τις πλουσιότερες και σαφέστερες περικοπές για την κλήση των μαθητών του Ιησού να μεταφέρουν το ευαγγέλιο σε ολόκληρη τη ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Παρά τη φαινομενική αποτυχία της αποστολής, πρέπει να συνεχίσουν την «αλιεία» τους. Πρέπει να πιστεύουν ότι ο λόγος του ευαγγελίου είναι ο μόνος δρόμος σωτηρίας για όλους, εθνικούς και Ιουδαίους. Κατά συνέπεια, ο Σίμων καλείται να ανοιχτεί πιο πέρα «εἰς τὸ βάθος» (εδ. 4), δηλαδή όχι μόνο κατά μήκος της ανατολικής Μεσογείου, της περιοχής της ιουδαϊκής διασποράς, αλλά όσο το δυνατόν μακρύτερα προς τη Ρώμη, την πρωτεύουσα των «εθνών». Πράγματι, ο Κύριος έχει εκεί πολλά «ψάρια», πέρα ακόμη και από τις προσδοκίες των μαθητών. Το μόνο που έχουν να κάνουν οι μαθητές είναι να εμπιστευτούν τον «λόγο του Θεού» που κηρύσσει ο Ιησούς και να μη φοβούνται την εχθρική ρωμαϊκή εξουσία. Πρέπει να αφήσουν «ἅπαντα», μαζί και τον δισταγμό τους, και να ακολουθήσουν τον Ιησού «εἰς τὸ βάθος», μακριά από την «ασφάλεια» που προσφέρει η Ιερουσαλήμ. Μόνο συνειδητοποιώντας την «αμαρτία» του, που είναι ότι παρανόησε το ευαγγέλιο, ο Σίμων γίνεται Πέτρος, η «Πέτρα».

Περαιτέρω βιβλιογραφία

Charles H. Talbert, Reading Luke, Smith & Helwys Publishing, Macon, GA, 2002· σ. 61–64.

Παύλος Ναντίμ Ταράζι (Paul Nadim Tarazi), New Testament Introduction, Vol. 2: Luke and Acts, St Vladimir’s Seminary Press, Crestwood, NY, 2001· σ. 49–50.

Παύλος Ναντίμ Ταράζι (Paul Nadim Tarazi), New Testament Introduction, Vol. 1: Paul and Mark, St Vladimir’s Seminary Press, Crestwood, NY, 1999· σ. 141–143.

Παύλος Ναντίμ Ταράζι (Paul Nadim Tarazi), New Testament Introduction, Vol. 3: Johannine Writings, St Vladimir’s Seminary Press, Crestwood, NY, 2004· σ. 259–263.