OCABS Όλες οι σημειώσεις

Ερμηνευτικές σημειώσεις για το κήρυγμα και τη διδασκαλία · Παύλος Ναντίμ Ταράζι

Β΄ Κυριακή των Νηστειών (Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά)

Μάρκ. 2:1–12

Πρωτότυπο κείμενο

1 ΚΑΙ εἰσῆλθε πάλιν εἰς Καπερναοὺμ δι᾿ ἡμερῶν καὶ ἠκούσθη ὅτι εἰς οἶκόν ἐστι.

2 καὶ εὐθέως συνήχθησαν πολλοί, ὥστε μηκέτι χωρεῖν μηδὲ τὰ πρὸς τὴν θύραν· καὶ ἐλάλει αὐτοῖς τὸν λόγον.

3 καὶ ἔρχονται πρὸς αὐτὸν παραλυτικὸν φέροντες, αἰρόμενον ὑπὸ τεσσάρων.

4 καὶ μὴ δυνάμενοι προσεγγίσαι αὐτῷ διὰ τὸν ὄχλον, ἀπεστέγασαν τὴν στέγην ὅπου ἦν, καὶ ἐξορύξαντες χαλῶσι τὸν κράβαττον, ἐφ᾿ ᾧ ὁ παραλυτικὸς κατέκειτο.

5 ἰδὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς τὴν πίστιν αὐτῶν λέγει τῷ παραλυτικῷ· τέκνον, ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου.

6 ἦσαν δέ τινες τῶν γραμματέων ἐκεῖ καθήμενοι καὶ διαλογιζόμενοι ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν·

7 τί οὗτος οὕτω λαλεῖ βλασφημίας; τίς δύναται ἀφιέναι ἁμαρτίας εἰ μὴ εἷς ὁ Θεός;

8 καὶ εὐθέως ἐπιγνοὺς ὁ Ἰησοῦς τῷ πνεύματι αὐτοῦ ὅτι οὕτως αὐτοὶ διαλογίζονται ἐν ἑαυτοῖς, εἶπεν αὐτοῖς· τί ταῦτα διαλογίζεσθε ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν;

9 τί ἐστιν εὐκοπώτερον, εἰπεῖν τῷ παραλυτικῷ, ἀφέωνταί σου αἱ ἁμαρτίαι, ἢ εἰπεῖν, ἔγειρε καὶ ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ περιπάτει;

10 ἵνα δὲ εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἀφιέναι ἐπὶ τῆς γῆς ἁμαρτίας —λέγει τῷ παραλυτικῷ.

11 σοὶ λέγω, ἔγειρε καὶ ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου.

12 καὶ ἠγέρθη εὐθέως, καὶ ἄρας τὸν κράβαττον ἐξῆλθεν ἐναντίον πάντων, ὥστε ἐξίστασθαι πάντας καὶ δοξάζειν τὸν Θεὸν λέγοντας ὅτι οὐδέποτε οὕτως εἴδομεν.

Νεοελληνική απόδοση (Βάμβας)

1Και μεθ' ημέρας πάλιν εισήλθεν εις Καπερναούμ και ηκούσθη ότι είναι εις οίκον.

2Και ευθύς συνήχθησαν πολλοί, ώστε δεν εχώρουν πλέον αυτούς ουδέ τα πρόθυρα· και εκήρυττεν εις αυτούς τον λόγον.

3Και έρχονται προς αυτόν φέροντες παραλυτικόν, βασταζόμενον υπό τεσσάρων·

4και μη δυνάμενοι να πλησιάσωσιν εις αυτόν εξ αιτίας του όχλου, εχάλασαν την στέγην όπου ήτο, και διατρυπήσαντες καταβιβάζουσι τον κράββατον, εφ' ου κατέκειτο ο παραλυτικός.

5Ιδών δε ο Ιησούς την πίστιν αυτών, λέγει προς τον παραλυτικόν· Τέκνον, συγκεχωρημέναι είναι εις σε αι αμαρτίαι σου.

6Ήσαν δε τινές των γραμματέων εκεί καθήμενοι και διαλογιζόμενοι εν ταις καρδίαις αυτών·

7Διά τι ούτος λαλεί τοιαύτας βλασφημίας; τις δύναται να συγχωρή αμαρτίας ειμή εις, ο Θεός;

8Και ευθύς νοήσας ο Ιησούς διά του πνεύματος αυτού ότι ούτω διαλογίζονται καθ' εαυτούς, είπε προς αυτούς· Διά τι διαλογίζεσθε ταύτα εν ταις καρδίαις σας;

9τι είναι ευκολώτερον, να είπω προς τον παραλυτικόν, Συγκεχωρημέναι είναι αι αμαρτίαι σου, ή να είπω, Σηκώθητι και έπαρε τον κράββατόν σου και περιπάτει;

10αλλά διά να γνωρίσητε ότι έξουσίαν έχει ο Υιός του ανθρώπου επί της γης να συγχωρή αμαρτίας λέγει προς τον παραλυτικόν·

11Προς σε λέγω, Σηκώθητι και έπαρε τον κράββατόν σου και ύπαγε εις τον οίκόν σου.

12Και ηγέρθη ευθύς και σηκώσας τον κράββατον, εξήλθεν ενώπιον πάντων, ώστε εξεπλήττοντο πάντες και εδόξαζον τον Θεόν, λέγοντες ότι ουδέποτε είδομεν τοιαύτα.

Ευρύτερη νοηματική ενότητα

Η ευρύτερη ενότητα αυτού του αναγνώσματος φαίνεται να είναι το Μάρκ. 1:14–3:12. Μετά τη βάπτιση του Χριστού και την παραμονή του στην έρημο, ο Χριστός αρχίζει τη διακονία του κηρύσσοντας τη βασιλεία του Θεού και καλώντας μαθητές. Στο 1:21 η σκηνή μεταφέρεται στην Καπερναούμ, ημέρα Σαββάτου, στην τοπική συναγωγή, όπου ο Χριστός θα θεραπεύσει έναν άνθρωπο με ακάθαρτο πνεύμα. Η ενότητα κλείνει με παρόμοια σκηνή στο 3:1–12, όπου ο Χριστός βρίσκεται πάλι σε συναγωγή το Σάββατο και θεραπεύει έναν άνθρωπο με ξερό χέρι. Όλη η ενότητα χαρακτηρίζεται από αντιπαράθεση και ένταση ανάμεσα στον Χριστό και τους μαθητές του αφενός και στους γραμματείς και Φαρισαίους αφετέρου. Αν προσέξει κανείς, η εχθρότητα αρχίζει σιγά σιγά στο σημερινό ανάγνωσμα, με τις θρησκευτικές αρχές να «διαλογίζονται εν ταις καρδίαις αυτών» για τη συμπεριφορά και τη διδασκαλία του Χριστού. Στο τέλος της ενότητας (3:6) έχουν βγει από τη συναγωγή και συσκέπτονται με τους Ηρωδιανούς πώς να τον αφανίσουν. Βλέπουμε εδώ ότι στο Ευαγγέλιο του Μάρκου οι διηγήσεις είναι πιο συμπυκνωμένες και ότι ήδη στο τρίτο κεφάλαιο η σκηνή έχει στηθεί για τα τελικά γεγονότα της Ιερουσαλήμ και τη σταύρωση του Χριστού.

Σημειώσεις

Όπως ο «υιός ανθρώπου» Ιεζεκιήλ, αν και ιερέας (Ιεζ. 1:3), κήρυξε τον λόγο του Θεού όχι στον ναό αλλά έξω από αυτόν, στη Βαβυλώνα, έτσι και εδώ ο «Υιός του ανθρώπου» Ιησούς κηρύσσει τον λόγο του Θεού σε έναν αόριστο «οίκο» (η μετάφραση RSV είναι παραπλανητική, καθώς αποδίδει το εἰς οἶκόν ως «στο σπίτι του»). Πρόκειται για σαφή αναφορά στις κατ’ οίκον εκκλησίες του Παύλου: όπου κηρύσσεται ο λόγος του Θεού, εκεί κατοικεί ο Θεός. Κατά συνέπεια, δεν χρειάζεται να πάει κανείς στον ναό της Ιερουσαλήμ για να θεραπευτεί από τη σωματική του ασθένεια καθώς και από την αμαρτία προς τον Θεό. Ο ίδιος ο Θεός βγαίνει με τον λόγο του να μας συναντήσει όπου κι αν βρισκόμαστε και να μας θεραπεύσει, αν εμπιστευτούμε τον λόγο του. Αφού θεραπευτούμε, δεν πηγαίνουμε στον ναό, αλλά στον δικό μας «οίκο» με το δικό μας κρεβάτι, για να δοξάσουμε τον Θεό. Ο λόγος του Θεού δεν είναι δεμένος με την Ιερουσαλήμ και τον ναό της. Πράγματι, η ουσιώδης λειτουργία του ναού, ως τόπου όπου προσφέρονται θυσίες για την εξιλέωση των αμαρτιών μας, πραγματοποιείται τώρα πλήρως έξω από τον ναό μέσω του «λόγου». Ο λόγος είναι ότι η αληθινή θυσιαστική λατρεία είναι «λογική λατρεία»: «Σας παρακαλώ λοιπόν, αδελφοί, διά των οικτιρμών του Θεού, να παραστήσητε τα σώματά σας θυσίαν ζώσαν, αγίαν, ευάρεστον εις τον Θεόν, ήτις είναι η λογική σας λατρεία,» (λογικὴν λατρείαν) (Ρωμ. 12:1).

Περαιτέρω βιβλιογραφία

Sharyn Dowd, Reading Mark, Smith & Helwys Publishing, Macon, GA, 2000.

Παύλος Ναντίμ Ταράζι (Paul Nadim Tarazi), New Testament Introduction, Vol. 1: Paul and Mark, St Vladimir’s Seminary Press, Crestwood, NY, 1999· σ. 146–148.