Πρωτότυπο κείμενο
17
καὶ ἀποκριθεὶς εἷς ἐκ τοῦ ὄχλου εἶπε· διδάσκαλε, ἤνεγκα τὸν υἱόν μου
πρός σε, ἔχοντα πνεῦμα ἄλαλον.
18
καὶ ὅπου ἂν αὐτὸν καταλάβῃ, ρήσσει αὐτόν, καὶ ἀφρίζει καὶ τρίζει τοὺς
ὀδόντας αὐτοῦ, καὶ ξηραίνεται· καὶ εἶπον τοῖς μαθηταῖς σου ἵνα αὐτὸ
ἐκβάλωσι, καὶ οὐκ ἴσχυσαν.
19 ὁ
δὲ ἀποκριθεὶς αὐτῷ λέγει· ὦ γενεὰ ἄπιστος, ἕως πότε πρὸς ὑμᾶς ἔσομαι;
ἕως πότε ἀνέξομαι ὑμῶν; φέρετε αὐτὸν πρός με. καὶ ἤνεγκαν αὐτὸν πρὸς
αὐτόν.
20
καὶ ἰδὼν αὐτὸν εὐθέως τὸ πνεῦμα ἐσπάραξεν αὐτόν, καὶ πεσὼν ἐπὶ τῆς γῆς
ἐκυλίετο ἀφρίζων.
21
καὶ ἐπηρώτησε τὸν πατέρα αὐτοῦ· πόσος χρόνος ἐστὶν ὡς τοῦτο γέγονεν
αὐτῷ; ὁ δὲ εἶπε· παιδιόθεν.
22
καὶ πολλάκις αὐτὸν καὶ εἰς πῦρ ἔβαλε καὶ εἰς ὕδατα, ἵνα ἀπολέσῃ αὐτόν·
ἀλλ᾿ εἴ τι δύνασαι, βοήθησον ἡμῖν σπλαχνισθεὶς ἐφ᾿ ἡμᾶς.
23
ὁ δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ τὸ εἰ δύνασαι πιστεῦσαι, πάντα δυνατὰ τῷ
πιστεύοντι.
24 καὶ εὐθέως κράξας ὁ πατὴρ τοῦ παιδίου μετὰ δακρύων ἔλεγε·
πιστεύω, κύριε· βοήθει μου τῇ ἀπιστίᾳ.
25 ἰδὼν δὲ ὁ Ἰησοῦς ὅτι ἐπισυντρέχει ὄχλος, ἐπετίμησε τῷ
πνεύματι τῷ ἀκαθάρτῳ λέγων αὐτῷ· τὸ πνεῦμα τὸ ἄλαλον καὶ κωφόν, ἐγώ σοι
ἐπιτάσσω, ἔξελθε ἐξ αὐτοῦ καὶ μηκέτι εἰσέλθῃς εἰς αὐτόν.
26 καὶ κράξας καὶ πολλὰ σπαράξαν αὐτὸν ἐξῆλθε, καὶ ἐγένετο
ὡσεὶ νεκρός, ὥστε πολλοὺς λέγειν ὅτι ἀπέθανεν.
27 ὁ δὲ Ἰησοῦς κρατήσας αὐτὸν τῆς χειρὸς ἤγειρεν αὐτόν, καὶ
ἀνέστη.
28 Καὶ εἰσελθόντα αὐτὸν εἰς οἶκον οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἐπηρώτων
αὐτὸν κατ᾿ ἰδίαν, ὅτι ἡμεῖς οὐκ ἠδυνήθημεν ἐκβαλεῖν αὐτό.
29 καὶ εἶπεν αὐτοῖς· τοῦτο τὸ γένος ἐν οὐδενὶ δύναται
ἐξελθεῖν εἰ μὴ ἐν προσευχῇ καὶ νηστείᾳ.
30 Καὶ ἐκεῖθεν ἐξελθόντες παρεπορεύοντο διὰ τῆς Γαλιλαίας,
καὶ οὐκ ἤθελεν ἵνα τις γνῷ·
31 ἐδίδασκε γὰρ τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ καὶ ἔλεγεν αὐτοῖς ὅτι ὁ
υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται εἰς χεῖρα ἀνθρώπων, καὶ ἀποκτενοῦσιν
αὐτόν, καὶ ἀποκτανθεὶς τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀναστήσεται.
Νεοελληνική απόδοση (Βάμβας)
17Και αποκριθείς εις εκ του όχλου, είπε· Διδάσκαλε, έφερα προς σε τον υιόν μου, έχοντα πνεύμα άλαλον.
18Και όπου πιάση αυτόν σπαράττει αυτόν, και αφρίζει και τρίζει τους οδόντας αυτού και ξηραίνεται· και είπον προς τους μαθητάς σου να εκβάλωσιν αυτό, αλλά δεν ηδυνήθησαν.
19Εκείνος δε αποκριθείς προς αυτόν, λέγει· Ω γενεά άπιστος, έως πότε θέλω είσθαι μεθ' υμών; έως πότε θέλω υπομένει υμάς; φέρετε αυτόν προς εμέ.
20Και έφεραν αυτόν προς αυτόν. Και ως είδεν αυτόν, ευθύς το πνεύμα εσπάραξεν αυτόν, και πεσών επί της γης εκυλίετο αφρίζων.
21Και ηρώτησε τον πατέρα αυτού· Πόσος καιρός είναι αφού τούτο έγεινεν εις αυτόν; Ο δε είπε· Παιδιόθεν.
22Και πολλάκις αυτόν και εις πυρ έρριψε και εις ύδατα, διά να απολέση αυτόν· αλλ' εάν δύνασαί τι, βοήθησον ημάς, σπλαγχνισθείς εφ' ημάς.
23Ο δε Ιησούς είπε προς αυτόν· Το εάν δύνασαι να πιστεύσης, πάντα είναι δυνατά εις τον πιστεύοντα.
24Και ευθύς κράξας ο πατήρ του παιδίου μετά δακρύων, έλεγε· Πιστεύω, Κύριε· βοήθει εις την απιστίαν μου.
25Ιδών δε ο Ιησούς ότι επισυντρέχει όχλος, επετίμησε το πνεύμα το ακάθαρτον, λέγων προς αυτό· το πνεύμα το άλαλον και κωφόν, εγώ σε προστάζω, Έξελθε απ' αυτού και μη εισέλθης πλέον εις αυτόν.
26Και το πνεύμα κράξαν και πολλά σπαράξαν αυτόν, εξήλθε, και έγεινεν ως νεκρός, ώστε πολλοί έλεγον ότι απέθανεν.
27Ο δε Ιησούς πιάσας αυτόν από της χειρός ήγειρεν αυτόν, και εσηκώθη.
28Και ότε εισήλθεν εις οίκον, οι μαθηταί αυτού ηρώτων αυτόν κατ' ιδίαν, Διά τι ημείς δεν ηδυνήθημεν να εκβάλωμεν αυτό;
29Και είπε προς αυτούς· Τούτο το γένος δεν δύναται να εξέλθη δι' ουδενός άλλου τρόπου ειμή διά προσευχής και νηστείας.
30Και εξελθόντες εκείθεν διέβαινον διά της Γαλιλαίας, και δεν ήθελε να μάθη τούτο ουδείς.
31Διότι εδίδασκε τους μαθητάς αυτού και έλεγε προς αυτούς ότι ο Υιός του ανθρώπου παραδίδεται εις χείρας ανθρώπων, και θέλουσι θανατώσει αυτόν, και θανατωθείς την τρίτην ημέραν θέλει αναστηθή.
Ευρύτερη νοηματική ενότητα
Εφόσον το ανάγνωσμα αυτό και το ανάγνωσμα της Ε΄ Κυριακής των Νηστειών προέρχονται από την ίδια ενότητα με το ανάγνωσμα της Γ΄ Κυριακής, ο αναγνώστης θα πρέπει να ανατρέξει στο προηγούμενο ανάγνωσμα και σε όσα αναφέρονται εκεί. Εκείνο που έχει σημασία στο ανάγνωσμα αυτό είναι ότι ακολουθεί αμέσως την περικοπή της Μεταμορφώσεως και μια συζήτηση για την έλευση του Ηλία πριν από τον μεσσία. Οι μαθητές, που είχαν μείνει πίσω ενώ ο Χριστός πήρε μαζί του στο όρος τον Πέτρο, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη, εμφανίζονται ανίκανοι να εκπληρώσουν την αποστολή που τους είχε αναθέσει ο Χριστός σε δύο προηγούμενες περιστάσεις —να εκβάλλουν δαιμόνια και να θεραπεύουν ασθενείς (3:15· 6:7). Σε αυτό το πλαίσιο ακούμε τον Χριστό να αναφωνεί: «Εκείνος δε αποκριθείς προς αυτόν, λέγει· Ω γενεά άπιστος, έως πότε θέλω είσθαι μεθ' υμών; έως πότε θέλω υπομένει υμάς; φέρετε αυτόν προς εμέ.» Μετά από αυτό το επεισόδιο ο Χριστός θα προχωρήσει πάλι στη δεύτερη αποκάλυψη ότι ο Υιός του ανθρώπου παραδίδεται και θα θανατωθεί και θα αναστηθεί την τρίτη ημέρα. Δυστυχώς το ανάγνωσμά μας διακόπτεται σε ένα παράξενο σημείο στο εδ. 31, ενώ θα έπρεπε να συνεχίζει έως το εδ. 32 (Εκείνοι όμως δεν ηνόουν τον λόγον και εφοβούντο να ερωτήσωσιν αυτόν.).
Σημειώσεις
Το μήνυμα που προσφέρεται στα έθνη (προσέξτε την αναφορά στον «ὄχλον» στο εδ. 17 και στη Γαλιλαία στο εδ. 30) είναι λόγος διδασκαλίας (προσέξτε την προσφώνηση του Ιησού ως «διδάσκαλε» στο εδ. 17 και την επίπληξη ότι οι μαθητές δεν έθεσαν την πίστη/εμπιστοσύνη τους (ἄπιστος) στον λόγο/διδασκαλία του Ιησού, η οποία έχει την ίδια πλήρη αυθεντία με τον Νόμο και τους Προφήτες [εδ. 4]). Η ολιγοπιστία των μαθητών αντιπαραβάλλεται με την πίστη του εθνικού πατέρα (εδ. 23).
Η αδυναμία των μαθητών να θεραπεύσουν οφείλεται στο ότι δεν έχουν ακόμη δεχθεί την κλήση του Ιησού να διαδώσουν τον λόγο του πέρα από τα όρια του Ιουδαϊσμού. Ο Πέτρος ήθελε να περιορίσει τον Ιησού στο όρος, σε μια σκηνή, με τη συντροφιά του Μωυσή και του Ηλία, δηλαδή του Νόμου και των Προφητών. Ωστόσο, ζητήθηκε από τους μαθητές να ακούσουν (να υπακούσουν) τη διδασκαλία του Ιησού, ο οποίος μόνος μένει μαζί τους (εδ. 7–8). Η διδασκαλία του, την οποία οι μαθητές θα κατανοήσουν πλήρως μετά την ανάστασή του (εδ. 10), είναι ότι έπρεπε να κατέβουν από το όρος (εδ. 9) για να ακολουθήσουν τον Ιησού στον θάνατο και την ανάστασή του (εδ. 31) και, πέρα από αυτό, τελικά στη Γαλιλαία των εθνών (Μάρκ. 16:7), όπου ήδη τους οδηγεί τώρα (9:30). Αυτή είναι η διδασκαλία του Ιησού (εδ. 31: «ἐδίδασκε τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ») την οποία νωρίτερα ζητήθηκε από τους μαθητές να ακούσουν. Αν οι μαθητές δεν είναι πρόθυμοι να συναχθούν μαζί με τα έθνη ἐν προσευχῇ (να αναπέμψουν, στον ίδιο τόπο και ομόφωνα, την προσευχή τους προς τον έναν Πατέρα όλων), δεν θα υπάρξει θεραπεία για τα έθνη και, κυρίως, οι ίδιοι οι μαθητές θα καταδικαστούν ως «γενεὰ ἄπιστος» (εδ. 19), δηλαδή ως η «γενεὰ μοιχαλὶς καὶ ἁμαρτωλός», στην οποία οι μαθητές οφείλουν να κηρύξουν το ευαγγέλιο χωρίς ντροπή (8:38).
Περαιτέρω βιβλιογραφία
Παύλος Ναντίμ Ταράζι (Paul Nadim Tarazi), New Testament Introduction, Vol. 1: Paul and Mark, St Vladimir’s Seminary Press, Crestwood, NY, 1999· σ. 192.
Παύλος Ναντίμ Ταράζι (Paul Nadim Tarazi), New Testament Introduction, Vol. 2: Luke and Acts, St Vladimir’s Seminary Press, Crestwood, NY, 2001· σ. 72–73.