OCABS Όλες οι σημειώσεις

Ερμηνευτικές σημειώσεις για το κήρυγμα και τη διδασκαλία · Παύλος Ναντίμ Ταράζι

Κυριακή των Αγίων Πατέρων των Στ΄ Οικουμενικών Συνόδων

Ματθ. 5:14–19

Πρωτότυπο κείμενο

14"You are the light of the world. A city set on a hill cannot be hid. 15 Nor do men light a lamp and put it under a bushel, but on a stand, and it gives light to all in the house. 16 Let your light so shine before men, that they may see your good works and give glory to your Father who is in heaven. 17 "Think not that I have come to abolish the law and the prophets; I have come not to abolish them but to fulfill them. 18 For truly, I say to you, till heaven and earth pass away, not an iota, not a dot, will pass from the law until all is accomplished. 19 Whoever then relaxes one of the least of these commandments and teaches men so, shall be called least in the kingdom of heaven; but he who does them and teaches them shall be called great in the kingdom of heaven.

Νεοελληνική απόδοση (Βάμβας)

14Σεις είσθε το φως του κόσμου· πόλις κειμένη επάνω όρους δεν δύναται να κρυφθή·

15ουδέ ανάπτουσι λύχνον και θέτουσιν αυτόν υπό τον μόδιον, αλλ' επί τον λυχνοστάτην, και φέγγει εις πάντας τους εν τη οικία.

16Ούτως ας λάμψη το φως σας έμπροσθεν των ανθρώπων, διά να ίδωσι τα καλά σας έργα και δοξάσωσι τον Πατέρα σας τον εν τοις ουρανοίς.

17Μη νομίσητε ότι ήλθον να καταλύσω τον νόμον ή τους προφήτας· δεν ήλθον να καταλύσω, αλλά να εκπληρώσω.

18Διότι αληθώς σας λέγω, έως αν παρέλθη ο ουρανός και η γη, ιώτα εν ή μία κεραία δεν θέλει παρέλθει από του νόμου, εωσού εκπληρωθώσι πάντα.

19Όστις λοιπόν αθετήση μίαν των εντολών τούτων των ελαχίστων και διδάξη ούτω τους ανθρώπους, ελάχιστος θέλει ονομασθή εν τη βασιλεία των ουρανών· όστις δε εκτελέση και διδάξη, ούτος μέγας θέλει ονομασθή εν τη βασιλεία των ουρανών.

Ευρύτερη νοηματική ενότητα

Μετά τους περίφημους μακαρισμούς, η ενότητά μας αρχίζει εστιάζοντας στη θέση και την αποστολή των μαθητών. Το πλαίσιο εδώ είναι ο προφητικός ρόλος και η αποστολή των μαθητών σε σχέση με τον Ισραήλ και τα έθνη. Ο Ματθαίος κλείνει έξυπνα αυτή την ενότητα τονίζοντας την πλήρη ισχύ και ιερότητα του Μωσαϊκού νόμου ως έκφρασης του θελήματος του Θεού, και ότι η δική του ερμηνεία αυτού του νόμου βρίσκεται σε πλήρη αρμονία μαζί του έως ότου εκπληρωθεί ολοκληρωτικά. Θυμηθείτε πάλι το πλήρες πλαίσιο αυτής της ενότητας ως νόμου που δόθηκε απευθείας από τον Χριστό στους μαθητές του στο δικό του όρος στη Γαλιλαία.

Σημειώσεις

Το ανάγνωσμα της περασμένης Κυριακής τελείωσε με μια έκκληση να ζητούμε τη δικαιοσύνη του Θεού. Η αναφορά σε αυτή τη δικαιοσύνη περικλείει το σημερινό ανάγνωσμα. Η ενότητα των μακαρισμών τελειώνει με την εξής δήλωση, που περιστρέφεται γύρω από τον διωγμό των δικαίων: «Μακάριοι οι δεδιωγμένοι ένεκεν δικαιοσύνης, διότι αυτών είναι η βασιλεία των ουρανών. Μακάριοι είσθε, όταν σας ονειδίσωσι και διώξωσι και είπωσιν εναντίον σας πάντα κακόν λόγον ψευδόμενοι ένεκεν εμού. Χαίρετε και αγαλλιάσθε, διότι ο μισθός σας είναι πολύς εν τοις ουρανοίς· επειδή ούτως εδίωξαν τους προφήτας τους προ υμών.» (Ματθ. 5:10–12). Η κατακλείδα του σημερινού αναγνώσματος, που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ευαγγελικής περικοπής, είναι: «Επειδή σας λέγω ότι εάν μη περισσεύση η δικαιοσύνη σας πλειότερον της των γραμματέων και Φαρισαίων, δεν θέλετε εισέλθει εις την βασιλείαν των ουρανών.» (εδ. 20).

Επιπλέον, η σύνδεση με το ανάγνωσμα της περασμένης Κυριακής βρίσκεται στην αναφορά στο «φως», που είναι το φως το οποίο φέρει το ευαγγέλιο. Το προηγούμενο ανάγνωσμα μίλησε για αυτό το φως σε συνάρτηση με τη ζωή όπως την ορίζει το ευαγγέλιο. Εδώ το φως αναφέρεται στην ευαγγελική διδασκαλία που πρέπει να μεταφερθεί σε όλο τον κόσμο — στους Ιουδαίους καθώς και στα έθνη. Όπως δίδαξε ο Παύλος, το ευαγγέλιο προς τα έθνη δεν είναι τίποτε άλλο από τον λόγο του Θεού που είναι κατατεθειμένος στην Παλαιά Διαθήκη (Ρωμ. 1:1–2). Γι’ αυτό ο Ιησούς καθιστά εδώ σαφές ότι η βασιλεία του Θεού είναι δεμένη με τον Νόμο και τους Προφήτες, ακόμη και με το ἰῶτα του — το ιώτα είναι το μικρότερο από τα γράμματα του εβραϊκού αλφαβήτου. Ωστόσο, ενώ οι Φαρισαίοι διδάσκουν τον λόγο του Θεού αλλά δεν τον ζουν πάντοτε (Ματθ. 23:2–3), οι μαθητές του Ιησού πρέπει να κάνουν και τα δύο, αν θέλουν να είναι «μεγάλοι» στη βασιλεία, δηλαδή να καθίσουν στις θέσεις της τιμής: «Ο δε Ιησούς είπε προς αυτούς· Αληθώς σας λέγω ότι σεις οι ακολουθήσαντές μοι, εν τη παλιγγενεσία, όταν καθήση ο Υιός του ανθρώπου επί του θρόνου της δόξης αυτού, θέλετε καθήσει και σεις επί δώδεκα θρόνους κρίνοντες τας δώδεκα φυλάς του Ισραήλ.» (19:28).