Ευρύτερη νοηματική ενότητα
Το κεφάλαιο 14 στέκεται αυτοτελώς ως μία ενότητα. Ο Ματθαίος πλαισιώνει μαζί τους βίους του Ιωάννη και του Ιησού, έτσι ώστε η ιστορία του θανάτου του Ιωάννη και οι διάφορες λεπτομέρειές της να αποτελούν επίσης το πρότυπο του θανάτου του Ιησού. Σημειώστε επίσης ότι αυτός είναι ο «τρίτος» Ηρώδης στο κατά Ματθαίον ευαγγέλιο, και καθένας τους απειλεί με φόνο, στήνοντας το σκηνικό για τη συνεχή βιβλική αντιπαράθεση βασιλιά και προφήτη. Με τον θάνατο του Ιωάννη, ο Ισραήλ στερείται τον μεγαλύτερο προφήτη του, και τώρα το σκηνικό έχει στηθεί για την απόρριψη του μεσσία του. Αυτό μας οδηγεί στο επεισόδιο του σημερινού ευαγγελίου, τον χορτασμό των πεντακισχιλίων. Οι παραλληλισμοί με την Έξοδο και τις περιόδους της ερήμου του Ισραήλ είναι προφανείς και γεμάτοι απίστους μαθητές. Προϋποθέτει επίσης τον Μυστικό Δείπνο, όπου η «τροφή» που προσφέρει ο Χριστός θα είναι η ίδια του η ζωή που θυσιάζεται.
Σημειώσεις
Προσέξτε πώς ολόκληρη η περικοπή βρίσκεται υπό τον τίτλο της ευσπλαχνίας, που αποτελεί κύριο γνώρισμα του κατά Ματθαίον ευαγγελίου.
Όπως αργότερα στον Μυστικό Δείπνο, οι μαθητές εδώ παρανοούν την ευχαριστιακή σύναξη. Θέλουν να δουν την «επιτυχία» του ευαγγελίου στο μεγάλο πλήθος εκείνων που έλκονται από τη διδασκαλία του, χωρίς να πληρώσουν το τίμημα αυτής της «επιτυχίας». Τροφή και ευαγγέλιο συνδέονται εγγενώς, όπως το μάννα και ο Νόμος, πράγμα που εξηγεί γιατί, στην ευχαριστιακή σύναξη, η μετάδοση της ζωοποιού διδασκαλίας του Χριστού συνδέεται με την τραπεζική κοινωνία. Αν ο λαός δεν τραφεί με άρτο, δεν θα έχει τη δυνατότητα να τραφεί με τον λόγο (βλ. Α΄ Κορ. 11:17–34).
Όπως επέμενε ο Παύλος (Ρωμ. 1:1–2), η αληθινή διδασκαλία του ευαγγελίου δεν είναι τίποτε άλλο από τα πέντε βιβλία του Νόμου, που συμβολίζονται από τους πέντε άρτους. Με τη σειρά της, η διδασκαλία αυτή είναι η ίδια για Ιουδαίους και εθνικούς, που υποδηλώνονται εδώ με τα δύο ψάρια: οι μαθητές κλήθηκαν να γίνουν αλιείς ανθρώπων. Τέλος, αυτή η διδασκαλία είναι που δημιουργεί τη σύναξη της εκκλησίας του Θεού (qahal/ekklēsia), που συμβολίζεται από τον αριθμό «δώδεκα» του γραφικού Ισραήλ, ο οποίος δημιουργείται από τον λόγο του Θεού, τον Νόμο (ο αριθμός πεντακισχίλιοι είναι αναφορά στα πέντε βιβλία του Νόμου).
Πράγματι, ο λόγος του Θεού είναι εκείνος που δημιουργεί και ζωοποιεί: προσέξτε πώς τα πλήθη κάθονται «ἐπὶ τοὺς χόρτους» σε «ἔρημον» τόπο, δηλαδή σε έρημο/άνυδρο τόπο (στο ελληνικό πρωτότυπο ἔρημος).
Περαιτέρω βιβλιογραφία
Παύλος Ναντίμ Ταράζι (Paul Nadim Tarazi), New Testament Introduction, Vol. 1: Paul and Mark, St Vladimir’s Seminary Press, Crestwood, NY, 1999· σ. 175–176.
Παύλος Ναντίμ Ταράζι (Paul Nadim Tarazi), New Testament Introduction, Vol. 3: Johannine Writings, St Vladimir’s Seminary Press, Crestwood, NY, 2004· σ. 171–177.
David E. Garland, Reading Matthew, Crossroads Publishing Company, New York, 1995· σ. 153 κ.ε.