Ευρύτερη νοηματική ενότητα
Βλ. τις σημειώσεις της περασμένης εβδομάδας, αφού το ανάγνωσμα αυτό συνεχίζει το ίδιο θέμα. Πρέπει να σημειωθεί ότι οι μαθητές διατάσσονται να θρέψουν τον λαό στην έρημο. Αυτή θα γίνει η αποστολή τους, και η τροφή, φυσικά, θα είναι το ευαγγέλιο της ανάστασης του Ιησού ανάμεσα στα έθνη. Γι’ αυτό δεν προκαλεί έκπληξη ότι εκείνο που μας παρουσιάζει έπειτα ο Ματθαίος είναι μια «θεοφάνεια» του αναστημένου, νικηφόρου Κυρίου. Εκείνο που κάνει μόνος ο Θεός στην Παλαιά Διαθήκη —να πατά επάνω στα ύδατα και να περιπατεί στα βάθη της αβύσσου (πρβλ. Ιώβ 9:8· 38:16· Ψαλμ. 77:19· Ησ. 43:16)— το κάνει εδώ ο Ιησούς στον Ματθαίο. Ότι το επεισόδιο αυτό είναι αληθινή θεοφάνεια επιβεβαιώνεται στο τέλος της ιστορίας, όπου οι μαθητές προσκυνούν τον νικηφόρο Κύριο και ομολογούν ότι είναι ο Υιός του Θεού. Ταυτόχρονα, με τον Πέτρο αρχίζει μια σειρά επεισοδίων όπου θα βρίσκεται στο προσκήνιο ως ο πρώτος μαθητής, στον οποίο όμως θα λείπει η πίστη.
Σημειώσεις
Η έλλειψη κατανόησης των μαθητών, όπως συνήθως στα ευαγγέλια, παραδειγματίζεται στη στάση του Πέτρου, ο οποίος, κατά την προς Γαλάτας, παρανόησε το ευαγγέλιο (Γαλ. 2:1–14). Όλη η περικοπή έχει σκοπό να υπενθυμίσει στον Πέτρο και στους μαθητές ότι το ένα ευαγγέλιο πρέπει να κηρυχθεί σε όλους, μαζί και στα έθνη, έως ότου έρθει ο Κύριος. Κατά την έλευσή του, ο Κύριος θα κρίνει τους μαθητές για το αν το έκαναν ή όχι.
Πρώτον, ο Ιησούς χρειάστηκε να «αναγκάσει» (ἠνάγκασεν) τους μαθητές του να πάνε στην απέναντι όχθη της θάλασσας της Γαλιλαίας, προς την επικράτεια των εθνών (βλ. τα σχόλια στο Ματθ. 8:28–9:1), πράγμα που δείχνει ότι δίσταζαν να το κάνουν. Δεύτερον, τους στέλνει μπροστά του σε αυτή την αποστολή, και θα έρθει «τετάρτῃ φυλακῇ τῆς νυκτός», προς το πρωί (Μάρκ. 13:35), την πιο απροσδόκητη στιγμή, για να τους κρίνει. Τρίτον, κατά την έλευσή του θα το κάνει περπατώντας επάνω στη θάλασσα, δηλαδή έχοντας τον έλεγχο της ρωμαϊκής θάλασσας/αυτοκρατορίας και όλων όσοι ζουν σε αυτήν, αποδεικνύοντας ότι είναι Κύριος όλων — εθνικών και Ιουδαίων. Τέταρτον, ο Πέτρος, που πρόδωσε το ευαγγέλιο (Γαλ. 2:11–14), δεν αντιλαμβάνεται ότι εκείνος που χόρτασε το πλήθος στην έρημο είναι ο ίδιος που υποτάσσει τα εχθρικά ύδατα.
Το ότι η στάση του Πέτρου είναι τόσο αξιοκατάκριτη οφείλεται στο ότι τίθεται στο ίδιο επίπεδο με εκείνη οποιουδήποτε σκανδαλίζει τους πιστούς:
«Και όστις δεχθή εν τοιούτον παιδίον εις το όνομά μου, εμέ δέχεται· όστις όμως σκανδαλίση ένα των μικρών τούτων των πιστευόντων εις εμέ, συμφέρει εις αυτόν να κρεμασθή μύλου πέτρα επί τον τράχηλον αυτού και να καταποντισθή εις το πέλαγος της θαλάσσης.» (καταποντισθῇ) (Ματθ. 18:5–6)
«Ο δε είπεν, Ελθέ. Και καταβάς από του πλοίου ο Πέτρος περιεπάτησεν επί τα ύδατα, διά να έλθη προς τον Ιησούν. Βλέπων όμως τον άνεμον δυνατόν εφοβήθη, και αρχίσας να καταποντίζηται, έκραξε λέγων· Κύριε, σώσον με.» (καταποντίζεσθαι) (14:29–30)[1]
Η ολιγοπιστία του Πέτρου επιτιμάται και οφείλει να υποταχθεί στη διδασκαλία του ευαγγελίου: αν ο Ιησούς είναι ο μεσσίας (Υιός του Θεού), τότε είναι και ο Κύριος όλων, μαζί και των εθνών: «Βεβαίως λοιπόν ας εξεύρη πας ο οίκος του Ισραήλ ότι ο Θεός Κύριον και Χριστόν έκαμεν αυτόν τούτον τον Ιησούν, τον οποίον σεις εσταυρώσατε.» (Πράξ. 2:36).
Περαιτέρω βιβλιογραφία
David E. Garland, Reading Matthew, Crossroads Publishing Company, New York, 1995· σ. 156 κ.ε.
Παύλος Ναντίμ Ταράζι (Paul Nadim Tarazi), New Testament Introduction, Vol. 1: Paul and Mark, St Vladimir’s Seminary Press, Crestwood, NY, 1999· σ. 176–177.
Παύλος Ναντίμ Ταράζι (Paul Nadim Tarazi), New Testament Introduction, Vol. 3: Johannine Writings, St Vladimir’s Seminary Press, Crestwood, NY, 2004· σ. 174–175.
[1] Αυτές είναι οι μόνες δύο περιπτώσεις του ρήματος καταποντίζεσθαι στην Καινή Διαθήκη.