Ερμηνευτικές σημειώσεις για το κήρυγμα και τη διδασκαλία · Παύλος Ναντίμ Ταράζι

ΙΓ΄ Κυριακή του Λουκά

Λουκ. 18:18–27

Πρωτότυπο κείμενο

¹⁸ Καὶ ἐπηρώτησέ τις αὐτὸν ἄρχων λέγων· διδάσκαλε ἀγαθέ, τί ποιήσας ζωὴν αἰώνιον κληρονομήσω; ¹⁹ εἶπε δὲ αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς· τί με λέγεις ἀγαθόν; οὐδεὶς ἀγαθὸς εἰ μὴ εἷς ὁ Θεός. ²⁰ τὰς ἐντολὰς οἶδας· μὴ μοιχεύσῃς, μὴ φονεύσῃς, μὴ κλέψῃς, μὴ ψευδομαρτυρήσῃς, τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου. ²¹ ὁ δὲ εἶπε· ταῦτα πάντα ἐφυλαξάμην ἐκ νεότητός μου. ²² ἀκούσας δὲ ταῦτα ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτῷ· ἔτι ἕν σοι λείπει· πάντα ὅσα ἔχεις πώλησον καὶ διάδος πτωχοῖς, καὶ ἕξεις θησαυρὸν ἐν οὐρανῷ, καὶ δεῦρο ἀκολούθει μοι. ²³ ὁ δὲ ἀκούσας ταῦτα περίλυπος ἐγένετο· ἦν γὰρ πλούσιος σφόδρα. ²⁴ ἰδὼν δὲ αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς περίλυπον γενόμενον εἶπε· πῶς δυσκόλως οἱ τὰ χρήματα ἔχοντες εἰσελεύσονται εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ! ²⁵ εὐκοπώτερον γάρ ἐστι κάμηλον διὰ τρυμαλιᾶς ραφίδος εἰσελθεῖν ἢ πλούσιον εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ εἰσελθεῖν. ²⁶ εἶπον δὲ οἱ ἀκούσαντες· καὶ τίς δύναται σωθῆναι; ²⁷ ὁ δὲ εἶπε· τὰ ἀδύνατα παρὰ ἀνθρώποις δυνατὰ παρὰ τῷ Θεῷ ἐστιν.

Νεοελληνική απόδοση (Βάμβας)

¹⁸Και άρχων τις ηρώτησεν αυτόν λέγων· Διδάσκαλε αγαθέ, τι να πράξω διά να κληρονομήσω ζωήν αιώνιον;

¹⁹Και ο Ιησούς είπε προς αυτόν· Τι με λέγεις αγαθόν; ουδείς αγαθός ειμή εις ο Θεός.

²⁰Τας εντολάς εξεύρεις· Μη μοιχεύσης, Μη φονεύσης, Μη κλέψης, Μη ψευδομαρτυρήσης, Τίμα τον πατέρα σου και την μητέρα σου.

²¹Ο δε είπε· Ταύτα πάντα εφύλαξα εκ νεότητός μου.

²²Ακούσας δε ταύτα ο Ιησούς, είπε προς αυτόν· Έτι εν σοι λείπει· πάντα όσα έχεις πώλησον και διαμοίρασον εις πτωχούς, και θέλεις έχει θησαυρόν εν ουρανώ, και ελθέ, ακολούθει μοι.

²³Ο δε ακούσας ταύτα έγεινε περίλυπος διότι ήτο πλούσιος σφόδρα.

²⁴Ιδών δε αυτόν ο Ιησούς περίλυπον γενόμενον, είπε· Πως δυσκόλως θέλουσιν εισέλθει εις την βασιλείαν του Θεού οι έχοντες τα χρήματα·

²⁵διότι ευκολώτερον είναι να περάση κάμηλος διά τρύπης βελόνης, παρά πλούσιος να εισέλθη εις την βασιλείαν του Θεού.

²⁶Είπον δε οι ακούσαντες· Και τις δύναται να σωθή;

²⁷Ο δε είπε· Τα αδύνατα παρά ανθρώποις είναι δυνατά παρά τω Θεώ.

Ευρύτερη νοηματική ενότητα

Η ευρύτερη ενότητα περιλαμβάνει το Λουκ. 18:9–19:10. Εισαγωγή αυτής της ενότητας είναι το ερώτημα που τίθεται στο 18:8: «πλὴν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐλθὼν ἆρα εὑρήσει τὴν πίστιν ἐπὶ τῆς γῆς;». Τελειώνει με την ιστορία του Ζακχαίου και την αναγγελία της έλευσης της σωτηρίας στον οίκο του, διότι «ἦλθε γὰρ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ζητῆσαι καὶ σῶσαι τὸ ἀπολωλός». Στο κέντρο της συζήτησης βρίσκεται ο άρχων, δηλαδή ο ηγέτης, που θέτει το έσχατο ερώτημα για την αιώνια ζωή. Στο τέλος της συζήτησης αποκαλύπτεται ως ειδωλολάτρης, όταν προτιμά τον πλούτο του αντί να δώσει στους φτωχούς, να ακολουθήσει τον Χριστό και να έχει θησαυρό στον ουρανό, ενώ η υπόλοιπη ενότητα φέρνει στο προσκήνιο τον τυφλό ζητιάνο της Ιεριχώς και τον Ζακχαίο (και οι δύο απόβλητοι και ξένοι), που σπεύδουν να ακολουθήσουν όταν τους δοθεί η ευκαιρία.

Σημειώσεις

Ό,τι ίσχυε για τον Ιουδαίο νομικό (Λουκ. 10:25–37) ισχύει για οποιονδήποτε, και για τον εθνικό άρχοντα (ἄρχων), δηλαδή για όλους τους ηγέτες που είναι υπεύθυνοι να διδάσκουν άλλους: για να κληρονομήσει κανείς αιώνια ζωή, πρέπει να ακούει τον λόγο του Θεού όπως εκφράζεται στον Νόμο του. Ο ίδιος ο Θεός είναι ο μόνος «ἀγαθός» διδάσκαλος, αφού οι εντολές του δόθηκαν για το καλό μας, εις κληρονομίαν ζωής, όπως υπογραμμίζεται ιδίως στο Δευτερονόμιο και στους Προφήτες. Ο Ιησούς κάνει εδώ ό,τι έκανε όταν απαντούσε στον Σατανά που τον πείραζε, όπου απάντησε από τα «λόγια του Θεού» όπως βρίσκονται στο Δευτερονόμιο (Λουκ. 4:1–13). Στο ίδιο πνεύμα, ο Ιησούς προσφέρει τον δικό του δρόμο («καὶ δεῦρο ἀκολούθει μοι») ως ασφαλή οδό για τον άρχοντα και για κάθε μαθητή που ενδιαφέρεται για ανώτερο βαθμό βεβαιότητας. Και η ασφαλής οδός είναι να θυμόμαστε ότι το αληθινό θείο θησαυροφυλάκιο δεν βρίσκεται στον ναό της Ιερουσαλήμ ή σε οποιονδήποτε άλλον επίγειο ναό (Λουκ. 4:5–8), αλλά στον ναό της άνω Ιερουσαλήμ (Γαλ. 4:21–27). Και ο Θεός μπορεί να κάνει το αδύνατο: να κάνει τους ακολούθους του Ιησού «κατὰ Ἰσαὰκ ἐπαγγελίας τέκνα» (Γαλ. 4:23, 28).

Περαιτέρω βιβλιογραφία

Charles H. Talbert, Reading Luke, Smith & Helwys Publishing, Macon, GA, 2002· σ. 199–206.

Παύλος Ναντίμ Ταράζι (Paul Nadim Tarazi), New Testament Introduction, Vol. 2: Luke and Acts, St Vladimir’s Seminary Press, Crestwood, NY, 2001· σ. 143–144.