OCABS Όλες οι σημειώσεις

Ερμηνευτικές σημειώσεις για το κήρυγμα και τη διδασκαλία · Παύλος Ναντίμ Ταράζι

Ι΄ Κυριακή του Λουκά

Λουκ. 13:10–17

Πρωτότυπο κείμενο

10 Ἦν δὲ διδάσκων ἐν μιᾷ τῶν συναγωγῶν ἐν τοῖς σάββασι. 11 καὶ ἰδοὺ γυνὴ ἦν πνεῦμα ἔχουσα ἀσθενείας ἔτη δέκα καὶ ὀκτώ, καὶ ἦν συγκύπτουσα καὶ μὴ δυναμένη ἀνακῦψαι εἰς τὸ παντελές. 12 ἰδὼν δὲ αὐτὴν ὁ Ἰησοῦς προσεφώνησε καὶ εἶπεν αὐτῇ· γύναι, ἀπολέλυσαι τῆς ἀσθενείας σου· 13 καὶ ἐπέθηκεν αὐτῇ τὰς χεῖρας· καὶ παραχρῆμα ἀνωρθώθη καὶ ἐδόξαζε τὸν Θεόν. 14 ἀποκριθεὶς δὲ ὁ ἀρχισυνάγωγος, ἀγανακτῶν ὅτι τῷ σαββάτῳ ἐθεράπευσεν ὁ Ἰησοῦς, ἔλεγε τῷ ὄχλῳ· ἓξ ἡμέραι εἰσὶν ἐν αἷς δεῖ ἐργάζεσθαι· ἐν ταύταις οὖν ἐρχόμενοι θεραπεύεσθε, καὶ μὴ τῇ ἡμέρᾳ τοῦ σαββάτου. 15 ἀπεκρίθη οὖν αὐτῷ ὁ Κύριος καὶ εἶπεν· ὑποκριτά, ἕκαστος ὑμῶν τῷ σαββάτῳ οὐ λύει τὸν βοῦν αὐτοῦ ἢ τὸν ὄνον ἀπὸ τῆς φάτνης καὶ ἀπαγαγὼν ποτίζει; 16 ταύτην δέ, θυγατέρα Ἀβραὰμ οὖσαν, ἣν ἔδησεν ὁ σατανᾶς ἰδοὺ δέκα καὶ ὀκτὼ ἔτη, οὐκ ἔδει λυθῆναι ἀπὸ τοῦ δεσμοῦ τούτου τῇ ἡμέρᾳ τοῦ σαββάτου; 17 καὶ ταῦτα λέγοντος αὐτοῦ κατῃσχύνοντο πάντες οἱ ἀντικείμενοι αὐτῷ, καὶ πᾶς ὁ ὄχλος ἔχαιρεν ἐπὶ πᾶσι τοῖς ἐνδόξοις τοῖς γινομένοις ὑπ᾿ αὐτοῦ.

Νεοελληνική απόδοση (Βάμβας)

10Εδίδασκε δε εν μιά των συναγωγών το σάββατον.

11Και ιδού, γυνή τις είχε πνεύμα ασθενείας δεκαοκτώ έτη και ήτο συγκύπτουσα και δεν ηδύνατο παντελώς να ανακύψη.

12Ιδών δε αυτήν ο Ιησούς, εφώναξε και είπε προς αυτήν· Γύναι, ηλευθερωμένη είσαι από της ασθενείας σου·

13και έθεσεν επ' αυτήν τας χείρας· και παρευθύς ανωρθώθη και εδόξαζε τον Θεόν.

14Αποκριθείς δε ο αρχισυνάγωγος, αγανακτών ότι εις το σάββατον εθεράπευσεν ο Ιησούς, έλεγε προς τον όχλον· Εξ ημέραι είναι, εις τας οποίας πρέπει να εργάζησθε· εν ταύταις λοιπόν ερχόμενοι θεραπεύεσθε, και μη τη ημέρα του σαββάτου.

15Απεκρίθη λοιπόν προς αυτόν ο Κύριος και είπεν· Υποκριτά, δεν λύει έκαστος υμών εν τω σαββάτω τον βουν αυτού ή τον όνον από της φάτνης και φέρων ποτίζει;

16αύτη δε, ούσα θυγάτηρ του Αβραάμ, την οποίαν ο Σατανάς έδεσεν, ιδού, δεκαοκτώ έτη, δεν έπρεπε να λυθή από του δεσμού τούτου τη ημέρα του σαββάτου;

17Και ενώ, αυτός έλεγε ταύτα, κατησχύνοντο πάντες οι εναντίοι αυτού, και πας ο όχλος έχαιρε δι' όλα τα ένδοξα έργα τα γινόμενα υπ' αυτού.

Ευρύτερη νοηματική ενότητα

Το σημερινό ανάγνωσμα αρχίζει μια νοηματική ενότητα που προχωρεί ως το τέλος του κεφαλαίου. Στο κέντρο της σκηνής βρίσκεται η βασιλεία του Θεού στο πρόσωπο και τη δύναμη του Χριστού, την οποία δεν βλέπουν ούτε κατανοούν όλοι. Η γυναίκα απελευθερώνεται από τη δουλεία του πονηρού ως «τύπος» της απελευθέρωσης που θα έρθει. Λειτουργεί ως σημείο. Στο τέλος του κεφαλαίου ο Χριστός κινείται προς την Ιερουσαλήμ και την κρίση της επειδή σκότωνε τους προφήτες και απέρριπτε τον λόγο του Θεού, με την τραγική αναγγελία ότι οι περισσότεροι δεν θα γνωρίσουν «ποιος» είναι έως την παρουσία του. Το σημερινό ανάγνωσμα απαντά μόνο στον Λουκά και πάλι αμφισβητεί μια συγκεκριμένη ερμηνεία του Μωσαϊκού Νόμου με μια άλλη ερμηνεία, η οποία επικυρώνεται από τον εξορκισμό του Χριστού.

Σημειώσεις

Η παραβολή αυτή έρχεται σε συνάφεια με τα προηγούμενα σχόλια του Ιησού:

«Κατ' εκείνον δε τον καιρόν ήλθον τινές, απαγγέλλοντες προς αυτόν περί των Γαλιλαίων, των οποίων το αίμα ο Πιλάτος έμιξε με τας θυσίας αυτών. Και αποκριθείς ο Ιησούς, είπε προς αυτούς· Νομίζετε ότι οι Γαλιλαίοι ούτοι ήσαν αμαρτωλοί υπέρ πάντας τους Γαλιλαίους, διότι έπαθον τοιαύτα; Ουχί, σας λέγω, αλλ' εάν δεν μετανοήτε, πάντες ομοίως θέλετε απολεσθή. Η εκείνοι οι δεκαοκτώ, επί τους οποίους έπεσεν ο πύργος εν τω Σιλωάμ και εθανάτωσεν αυτούς, νομίζετε ότι ούτοι ήσαν αμαρτωλοί υπέρ πάντας τους ανθρώπους τους κατοικούντας εν Ιερουσαλήμ; Ουχί, σας λέγω, αλλ' εάν δεν μετανοήτε, πάντες ομοίως θέλετε απολεσθή.» (εδ. 1–5)

Η σύνδεση γίνεται σαφής μέσω του αριθμού δεκαοκτώ: «Και ιδού, γυνή τις είχε πνεύμα ασθενείας δεκαοκτώ έτη και ήτο συγκύπτουσα και δεν ηδύνατο παντελώς να ανακύψη.»

Ο Ιησούς προσφέρει στους Ιουδαίους, ιδίως σε όσους επέλεξαν την ένοπλη εξέγερση που αποδείχθηκε καταστροφική, μια διέξοδο από τον ρωμαϊκό ζυγό: να είναι ανοιχτοί προς όσους έχουν ανάγκη και να θεωρούν κάθε ενδεή άξιο τέτοιας προσοχής. Αυτό δεν θα έπρεπε να είναι δύσκολο να κατανοηθεί, αφού στον Νόμο ο κανόνας της φροντίδας για τους ενδεείς υπερισχύει κάθε άλλου. Το Σάββατο θεσπίστηκε στην πραγματικότητα για να δοθεί προτεραιότητα έναντι κάθε άλλου πράγματος στον «λόγο του Θεού», που είναι ο αληθινός άρτος και ο χορηγός της αληθινής ζωής.

Οι μαθητές επομένως καλούνται να μεταφέρουν, όπως θα έκανε ένας απόστολος (ο απεσταλμένος), τον λόγο του ευαγγελίου σε όλους, ακόμη και στους εχθρούς. Διαφορετικά, αυτός ο ίδιος λόγος θα αποδειχθεί η τιμωρία τους, όπως στις ημέρες των προφητών. Ο Σιλωάμ και ο αριθμός δεκαοκτώ στο εδ. 4 θυμίζουν τα Ησ. 8:6 και Ιερ. 32:1. Επιπλέον, ο Σιλωάμ ερμηνεύεται ως «ἀπεσταλμένος» στο Ιω. 9:7, 11.

Περαιτέρω βιβλιογραφία

Charles H. Talbert, Reading Luke, Smith & Helwys Publishing, Macon, GA, 2002· σ. 163–168.

Παύλος Ναντίμ Ταράζι (Paul Nadim Tarazi), New Testament Introduction, Vol. 1: Paul and Mark, St Vladimir’s Seminary Press, Crestwood, NY, 1999· σ. 150.

Παύλος Ναντίμ Ταράζι (Paul Nadim Tarazi), New Testament Introduction, Vol. 2: Luke and Acts, St Vladimir’s Seminary Press, Crestwood, NY, 2001· σ. 112–114.

Παύλος Ναντίμ Ταράζι (Paul Nadim Tarazi), New Testament Introduction, Vol. 3: Johannine Writings, St Vladimir’s Seminary Press, Crestwood, NY, 2004· σ. 191–193.