Ευρύτερη νοηματική ενότητα
Το σημερινό ανάγνωσμα ολοκληρώνει μια υποενότητα που άρχισε στο 16:21. Εδώ ο Ματθαίος επαναλαμβάνει πάλι το εισαγωγικό εδάφιο: «Και ενώ διέτριβον εν τη Γαλιλαία, είπε προς αυτούς ο Ιησούς· Μέλλει ο Υιός του ανθρώπου να παραδοθή εις χείρας ανθρώπων· και θέλουσι θανατώσει αυτόν, και την τρίτην ημέραν θέλει αναστηθή. Και ελυπήθησαν σφόδρα.» (17:22–23). Εκείνο που έχει ενδιαφέρον σε αυτή την ενότητα είναι ότι ακολουθεί αμέσως μετά τη Μεταμόρφωση. Ο Ιησούς «έλειπε», ούτως ειπείν, και έτσι οι μαθητές έμειναν μόνοι για να συνεχίσουν το έργο του (αυτό μοιάζει πολύ με τις δύο προηγούμενες Κυριακές από το Ματθ. 14). Περιττό να πούμε ότι οι μαθητές είναι ανίσχυροι και επιτιμώνται για την απιστία τους. Η κατάσταση προτυπώνει σε μεγάλο βαθμό ό,τι θα μπορούσε να συμβεί μετά τον θάνατο και την ανάσταση του Χριστού, που βρίσκονται πλέον στο προσκήνιο του Ευαγγελίου.
Σημειώσεις
(Αναδημοσιεύονται εδώ οι σημειώσεις της Δ΄ Κυριακής των Νηστειών, επειδή είναι παρόμοιες με το σημερινό ανάγνωσμα.)
Το μήνυμα που προσφέρεται στα έθνη (προσέξτε την αναφορά στον «ὄχλον» στο εδ. 17 και στη Γαλιλαία στο εδ. 30) είναι λόγος διδασκαλίας (προσέξτε την προσφώνηση του Ιησού ως «διδάσκαλε» στο εδ. 17 και την επίπληξη ότι οι μαθητές δεν έθεσαν την πίστη/εμπιστοσύνη τους (ἄπιστος) στον λόγο/διδασκαλία του Ιησού, η οποία έχει την ίδια πλήρη αυθεντία με τον Νόμο και τους Προφήτες [εδ. 4]). Η ολιγοπιστία των μαθητών αντιπαραβάλλεται με την πίστη του εθνικού πατέρα (εδ. 23).
Η αδυναμία των μαθητών να θεραπεύσουν οφείλεται στο ότι δεν έχουν ακόμη δεχθεί την κλήση του Ιησού να διαδώσουν τον λόγο του πέρα από τα όρια του Ιουδαϊσμού. Ο Πέτρος ήθελε να περιορίσει τον Ιησού στο όρος, σε μια σκηνή, με τη συντροφιά του Μωυσή και του Ηλία, δηλαδή του Νόμου και των Προφητών. Ωστόσο, ζητήθηκε από τους μαθητές να ακούσουν (να υπακούσουν) τη διδασκαλία του Ιησού, ο οποίος μόνος μένει μαζί τους (εδ. 7–8). Η διδασκαλία του, την οποία οι μαθητές θα κατανοήσουν πλήρως μετά την ανάστασή του (εδ. 10), είναι ότι έπρεπε να κατέβουν από το όρος (εδ. 9) για να ακολουθήσουν τον Ιησού στον θάνατο και την ανάστασή του (εδ. 31) και, πέρα από αυτό, τελικά στη Γαλιλαία των εθνών (Μάρκ. 16:7), όπου ήδη τους οδηγεί τώρα (9:30). Αυτή είναι η διδασκαλία του Ιησού (εδ. 31: «ἐδίδασκε τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ») την οποία νωρίτερα ζητήθηκε από τους μαθητές να ακούσουν. Αν οι μαθητές δεν είναι πρόθυμοι να συναχθούν μαζί με τα έθνη ἐν προσευχῇ (να αναπέμψουν, στον ίδιο τόπο και ομόφωνα, την προσευχή τους προς τον έναν Πατέρα όλων), δεν θα υπάρξει θεραπεία για τα έθνη και, κυρίως, οι ίδιοι οι μαθητές θα καταδικαστούν ως «γενεὰ ἄπιστος» (εδ. 19), δηλαδή ως η «γενεὰ μοιχαλὶς καὶ ἁμαρτωλός», στην οποία οι μαθητές οφείλουν να κηρύξουν το ευαγγέλιο χωρίς ντροπή (8:38).
Περαιτέρω βιβλιογραφία
Παύλος Ναντίμ Ταράζι (Paul Nadim Tarazi), New Testament Introduction, Vol. 1: Paul and Mark, St Vladimir’s Seminary Press, Crestwood, NY, 1999· σ. 192.
Παύλος Ναντίμ Ταράζι (Paul Nadim Tarazi), New Testament Introduction, Vol. 2: Luke and Acts, St Vladimir’s Seminary Press, Crestwood, NY, 2001· σ. 72–73.